De Drôme, van droom naar werkelijkheid
Dromen zijn geen bedrog. Toch niet in de Drôme. Daar waar de Alpen en de Provence elkaar ontmoeten, is niet alleen de grandioze natuur maar ook het goede leven tot kunst verheven. Dat de zon er altijd schijnt, blijkt helaas niet altijd waar te zijn …
Belgen en Nederlanders hebben heus wat meer met elkaar gemeen dan enkel de taal, zoals sommige kwaadsprekers wel eens durven beweren. Zo rijden ze jaar na jaar meer en meer met de motor en brengen ze hun vakanties het liefst van al in Frankrijk door. De Ardèche is ondertussen genoegzaam bekend in onze Lage Landen, dus trekken we deze keer maar eens naar dat andere departement aan de overkant van de Rhône.
Zowel de Ardèche als de Drôme worden tot het zonnige zuiden van Frankrijk gerekend. De laatste heeft met zijn kleurige lavendelvelden ongetwijfeld een stapje voor bij Provence-liefhebbers. Zelf krijgen we nog een liefdevol duwtje in de rug als we op de toeristische website van de Drôme niet minder dan 12 uitgewerkte ritten ontdekken. Kiezen is verliezen, maar de helft ervan moet volstaan om de Drôme maximaal te beleven in een week.
Binnendoor naar beneden
Een mens wordt al wat ouder, dus bollen we op het dooie gemak, zonder péage en mét overnachting, binnendoor naar het zuiden. Onze chambre d’hôtes in Plombières-les-Bains heeft alles wat ze moet hebben, het kuuroord daarentegen heeft al lang zijn beste tijd gehad. Oud zijn heeft zijn charmes, maar ook zijn grenzen. Hetzelfde geldt voor de oudbakken eend, dobberend in haar obligate sinaasappelsaus. Het scheelt niet veel of dochterlief breekt er haar tanden op. Het is lang geleden dat we nog zo slecht hebben gegeten in het land waar ‘tafelen’ tot kunst is verheven.
De groen glooiende heuvels van de Drôme des Collines ten noorden van Romans-sur-Isère zijn net als de met wijnstokken beplante hellingen langs de Rhône de ideale start om in vakantiemodus te geraken. Het noorden van de Drôme strooit misschien niet met superlatieven, maar het vreedzaam golvend platteland met hier en daar een dorp, kerk of kasteel is ongetwijfeld een rustgevende balsem op ons vermoeide lichaam en ziel. Rustig warmdraaien, zo heet dat als je niet van de eerste minuut erin wil vliegen.
Een postbode met dromen
Toch is het in Hauterives, in het hart van de Drôme des Collines, dat we dé toeristische hotspot van het departement te zien krijgen. Meer dan 30 jaar lang heeft een postbode op het einde van de 19de eeuw zijn fantasie de vrije loop gelaten in zijn moestuin. De stenen die ‘le Facteur Cheval’ op zijn dagelijkse ronde verzamelde om er zijn droompaleis mee te bouwen, was in 2022 goed voor 250.000 bezoekers. Verklaarden de dorpsgenoten hun postbode knettergek, vandaag staat het Palais Idéal in de top tien van de meest gegoogelde cultuurplekken ter wereld!
Chocolade en wijn, een gedurfde combinatie die fijnproevers meer en meer weten te waarderen, kruisen ons pad in het stadje Tain-l’Hermitage. De steile hellingen langs de linkeroever van de Rhône produceren enkele van de beste cru’s, waarvan het intense aroma en de volle smaak perfect zouden pairen met de zwarte chocolade die we in de Cité du Chocolat mogen proeven. Het interactieve museum naast de chocoladefabriek van Valrhona leert je niet alleen chocolade ruiken en proeven, je komt er ook alles te weten over de herkomst van deze fijne cacao-lekkernij die menig chocolatier en sterrenchef doet lekkerbekken.
Wij hebben geen studie nodig om te weten dat rode wijn en chocolade polyfenolen bevatten die de bloedtoevoer naar de hersenen versnellen en je geest scherp houden. Hetzelfde hemelse effect krijgen we van de slingerende route tussen groene wijnwingerds hoog boven de Rhône-rivier. Van de weeromstuit doen we de Route des Belvédères zelfs twee keer. Daarna mag het gas erop, willen we nog iets tussen de kiezen krijgen in Romans-sur-Isère.
De ravioles van Romans
Honger hoeven we niet te lijden in het middeleeuwse stadje aan de Isère. De ravioles van Romans zijn een lokale specialiteit die we als pasta- en kaasliefhebber elke dag wel kunnen eten. Deze met kaas gevulde deegkussentjes zien eruit als ravioli en zijn bijzonder in trek, ook bij toeristen. Van heinde en verre komen die zich bevoorraden bij Mère Maury, in het hart van de stad. Hier maken ze al sinds het einde van de 19de eeuw het kleinere broertje van de ravioli, precies zoals Marie-Louise Maury ze als eerste serveerde in haar café.
Romans-sur-Isère is ook ons vertrekpunt van een schitterende rondrit door het meest spectaculaire deel van de Drôme. Hier, in het midden van de Vercors, heeft de natuur het voor het zeggen. Al van ver zien we de kalkwanden van het massief steil oprijzen boven de vlakte van Valence. Als een uitgelaten hond rukt de KTM onophoudelijk aan zijn leiband. In Saint-Nazaire-en-Royans is er met de beste wil van de wereld geen houden meer aan. Wild enthousiast gaat het regelrecht naar het hoogtepunt van de reis.
Een duizelingwekkende Vercors-rit
Combe Laval moet elke motorrijder wel eens (of meerdere keren!) in het leven hebben gereden. Als een balkonweg plakt de D76 tegen de bergwand aan, met overhangende rotsen en smalle tunnels die net zo goed je aandacht trekken als de spectaculaire afgronden en panoramische vergezichten diep beneden. De Gorges du Verdon in het klein, zo maken we boven op de Col de la Machine de vergelijking met Frankrijks bekendste kloof. Ook hier halen de loodrechte wanden met gemak enkele honderden hoogtemeters, die het riviertje beneden nóg kleiner doen lijken dan het al is.
Hoogtevrees mochten ze geenszins hebben, de Italiaanse arbeiders die in de tweede helft van de 19de eeuw de weg in de rotsen uitkapten … bengelend aan niet meer dan een touw! Van betaald verlof was er toen nog geen sprake, net zomin als van motoren. De weg diende dan ook voor het transport van hout uit de naburige bossen naar Saint-Jean-en-Royans. In dat laatste eindigt ook de duizelingwekkende Vercors-rit.
Onweer op komst
Recht tegenover de romaanse abdijkerk van Léoncel trakteren we ons nog maar eens op een koffie met wat lekkers. Lang nagenieten zit er helaas niet in. Zware onweersbuien zetten in een mum van tijd de straat blank. Als dan ook nog eens het overdekte terras in een plensbad wordt herschapen, staat het water ons ei zo na aan de lippen. Het hardnekkige lagedrukgebied boven ons hoofd voorspelt weinig goeds voor de volgende dagen. En dat terwijl ze thuis liggen te bakken en te braden … De Adventure doet zijn naam echter alle eer aan en loodst ons stoutmoedig over berg en dal terug.
Van de zuidelijke kalkwanden van de Vercors naar de groene riviervallei van de Drôme, dat is in een notendop het bochtenparcours dat ons van Romans-sur-Isère via Die naar Crest voert. Een ware snoeptocht die ons de ene col na de andere brengt. Na de Col de Tourniol volgt al gauw de Col de la Bataille. Op de top van de col hebben we langs weerszijden een adembenemend zicht op de uitgestrekte kalksteenplateaus van de Vercors.
Toch moeten we snel zijn met het fototoestel, want een gestage wind drijft enkele uit het niets opdoemende wolken bij elkaar als een kudde schapen in een kraal. Enkele tellen later maakt een muur van wolken ons duidelijk dat we maar beter opkrassen. De slag tussen koude luchten uit het noorden en hun warme tegenhanger uit het zuiden is op niet mis te verstane wijze gestreden. Al zou de naam van de col ook kunnen verwijzen naar de koeien die hier vroeger streden om het beste graasplekje in de zomer.
Tussen de Col de La Chau en de Col de Rousset ligt het bescheiden dorpje Vassieux-en-Vercors. Met een museum, begraafplaats en gedenkteken kan je niet anders dan even halthouden, al was het maar uit eerbied voor het Franse Verzet dat hier een ongelijke strijd uitvocht tegen de Duitse bezetter. De vredige Vercors van vandaag was tijdens de Tweede Wereldoorlog een verzetshaard van maquisards die zich in de natuurlijke vesting van het massief schuilhielden.
Na de landing op de stranden van Normandië wilden ze de nakende bevrijding een helpende hand reiken vanuit het zuiden. De rol van de Duitsers was helaas nog niet uitgespeeld in de zomer van 1944. In de plaats van geallieerde valschermspringers vielen er enkele honderden Duitse parachutisten uit de lucht boven Vassieux. Het volledige dorp werd daarop door de nazi’s in brand gestoken, waarbij tientallen burgers en verzetsstrijders vreselijk werden verminkt. Het bloedbad was niet de eerste (en ook niet de laatste) oorlogsmisdaad van het Derde Rijk.
Lavendel en bubbels
Een mens zou van minder moedeloos worden. Bovendien denderen de eerste donderwolken alweer het weidse kalksteenplateau binnen. Tijd om onze matten op te rollen, want we hebben nog flink wat kilometers voor de boeg. Boven op de Col de Rousset hebben we kort na de tunnel een fenomenaal overzicht op een bloedstollend bochtenspel beneden. Schuilen voor de regen die weldra met bakken uit de hemel valt, doen we in het lavendeldistilleerbedrijf van het dorpje Chamaloc, net voordat we het stadje Die binnenrijden.
Reduceren wij het huiselijk gebruik van deze paars bloemende plantjes vooral tot geurige potpourri in een muffe kleerkast, dan staan we na een gratis rondleiding versteld van de veelheid aan aromatische, medicinale en zelfs culinaire toepassingen van het oeroude dwergstruikje. Of we het te danken hebben aan Adam en Eva die een twijgje uit het aards paradijs smokkelden, valt te betwijfelen, maar de oude Egyptenaren omzwachtelden in ieder geval hun mummies met windsels die doordrenkt waren in lavendelolie, terwijl de Grieken en Romeinen er hun badwater mee parfumeerden. De perfecte kleinigheid dus om het thuisfront mee te verblijden …
Zo moeten ook de lokale Galliërs zich gevoeld hebben toen ze alsnog enkele kruiken van hun wijn terugvonden die ze een ganse winter in de Drôme-rivier hadden laten liggen. Legende of feit, een natuurlijk gistende bubbelwijn was hiermee geboren! De ene bubbel is de andere niet, maar de Clairette de Die is alleszins een fruitige streling voor de tong. Een gaatje voor een fles van deze heldergele spuitwijn is dan ook gauw gevonden tussen de lavendelzakjes en de vuile sokken achterin. Morgen gaat het trouwens nog maar eens regenen. Een mens zou van minder aan de fles geraken!
Gedwongen rust in Crest
Het middeleeuwse dorp Crest bezit met zijn 52 m hoge burchttoren de hoogste donjon van Frankrijk. Wie de grotendeels in de rotsen uitgehakte trap naar boven neemt, heeft een weids uitzicht over de vallei van de Drôme. Met de onweersbuien die het Franse zuiden met de regelmaat van de klok geselen, merken we helaas niet veel van het intimistisch stukje Drôme. Zo krijgen we, goedschiks of kwaadschiks, enkele uren platte rust toebedeeld op onze hotelkamer. De in een wasbak watergekoelde Clairette matcht overigens voortreffelijk bij enkele blokjes honingzoete noga uit de streek!
De Drôme verdeelt niet alleen het departement in een noordelijke en een zuidelijke helft, de rivier markeert ook de overgang naar de Drôme Provençale. Strikt genomen behoort de streek niet tot de Provence, hoewel we dit niet zouden zeggen zoals het landschap zich dromerig presenteert in het zachte zonlicht. Net op tijd, en precies zoals we verwachten, borstelen afgemeten rijen lavendelstruiken en strak gealigneerde olijfbomen hun typische kleuren op een hemelsblauw doek dat zelfs Van Gogh zou doen verbleken.
Olijven met karakter
Hoofdstad van de olijf is Nyons. Het groene goud, of de zwarte parel zoals de olijf hier rijp wordt geplukt, valt niet te vergelijken met de exemplaren die we bij ons in de supermarkt kopen. Om te beginnen zijn het geen groene olijven die zwart worden gekleurd. Geoogst in het putje van de winter zien de olijven van Nyons er donkerbruin tot zwart uit, gerimpeld door de wind en de vrieskou. De smaak is echter onovertroffen, de beste van de wereld zoals men ons hier op het hart drukt. De soort is de enige olijf ter wereld met een gegarandeerde herkomstbenaming, waarmee de Fransen al hun lekkers beschermen.
Zwarte olijven maar ook stevige wijnen, prikkelende geitenkazen, sappige abrikozen, zwarte truffels en tal van andere streekspecialiteiten vinden we ’s ochtends op de wekelijkse donderdagmarkt. Dan veranderen alle marktpleinen van Nyons in een weldadige tuin van Eden. Het stadje wordt omwille van zijn zonnig microklimaat wel eens het kleine Nice genoemd, al ligt de oorsprong van de naam, novio magus, toch bij het ‘nieuwe’ marktplein (in Nijmegen weten ze er alles van).
Weerzien met de Baronnies
Nyons is ook de poort tot het Regionaal Natuurpark van de Provençaalse Baronnies, een middelhoog massief tussen de Alpen en de Mont Ventoux. Het gebied ligt wat verscholen in de zuidelijke uithoek van de Drôme, maar staat net als het Regionaal Natuurpark van de Vercors garant voor grandioze vergezichten waarin we ons meer dan eens verliezen in de schoonheid van Moeder Natuur. Dorpen als Buis-les-Baronnies en Montbrun-les-Bains zijn een streling voor het oog, terwijl de als ‘routes remarquables’ geklasseerde cols gewild spek zijn voor de bek van onze KTM.
De Provençaalse Baronnies zijn meteen ook het sluitstuk van onze Drôme-reis. Een blij weerzien overigens van een gekende onbekende, die we jaren terug een eerste keer mochten ontmoeten op onze ‘mooiste route naar het zuiden’. Reist in dromen de geest naar het verleden én de toekomst, dan zien we bij leven en welzijn deze Drôme allicht nog eens terug …
Praktische informatie
Ligging
Het departement van de Drôme is het meest zuidelijke van de 12 departementen van de Auvergne-Rhône-Alpes-regio. De zuidelijke helft van het departement heeft bijzonder veel gelijkenis met de Provence, zodat het wel eens (verkeerdelijk) tot de Zuid-Franse PACA (Provence-Alpes-Côte d’Azur)-regio wordt gerekend.
Afstand
Vermijd je de Franse tolwegen, dan heb je minstens 10 uur aan je broek om de 850 km naar Romans-sur-Isère te overbruggen. Veel comfortabeler is het om onderweg te overnachten, zodat je goed uitgerust aankomt in het noorden van het departement.
Bezienswaardigheden
De Drôme is veel minder gekend dan de Ardèche of de Provence, zodat je nooit de indruk krijgt een zoveelste toerist te zijn. Toch heb je er dat uniek zuiders vakantiegevoel, waarbij het heerlijk rijden is op één van Frankrijks mooiste bergwegen (Combe Laval). Motorisch hoogtepunt is niet alleen het massief van de Vercors, maar ook dat van de Provençaalse Baronnies in het uiterste zuiden van het departement. Uitnodigende terrasjes vind je in sfeervolle stadjes als Romans-sur-Isère, Crest en Nyons, terwijl schattige dorpjes als Saou, Le Poët-Laval (Gerard Reve!), Buis-les-Baronnies en Montbrun-les-Bains schilderijtjes toveren op de display van je camera of gsm. Voor de beste chocolade en wijnen moet je in Tain-l’Hermitage zijn. Of het moet zijn dat je liever zoete schuimwijn drinkt in Die. De ravioles van Romans-sur-Isère zijn overheerlijk, net als de zwarte olijven van Nyons. Het goede leven dus!
Inwoners
524.506 (79 inw/km²)
Oppervlakte
6.530 km²
Hoogste punt
Rocher Rond (2.453 m), in de meest oostelijke hoek van het departement (Massif du Dévoluy)
Klimaat
Het departement van de Drôme ligt in een overgangszone met verschillende klimaattypes, al naargelang de alpiene of mediterrane invloeden. Hoe hoger, hoe meer bergklimaat. Hoe zuidelijk, hoe warmer en droger. Grote temperatuurverschillen en wisselende weersomstandigheden zijn er niet vreemd, ook al is de Drôme één van de 10 zonnigste departementen van Frankrijk.
Overnachten
Contact